Phân tích tính sử thi của truyện ngắn Rừng xà nu

             Tính sử thi của truyện ngắn Rừng xà nu được thể hiện trên hầu hết các phương diện nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. Nhưng nổi bật là ở đề tài và chủ đề của tác phẩm, ở hệ thống hình tượng nghệ thuật và ở nghệ thuật trần thuật. Đề tài của truyện là về số phận và con đường giải phóng của dân làng Xô-man ở Tây Nguyên, cũng chính là tiêu biểu cho số phận và con đường chiến đấu để giải phóng đất nước của nhân dân miền Nam, của cả dân tộc Việt Nam. Chủ đề của truyện đã được phát ngôn trực tiếp qua lời nhân vật cụ Mết, người đại diện cho truyền thống cộng đồng. "Nhớ lấy, ghi lấy, sau này tao chết rồi bây còn sống phải nói lại cho con cháu: Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo!". Đó chính là chân lí về con đường giải phóng của quần chúng nhân dân trong thời đại Cách Mạng. Chủ đề này chi phối việc xây dựng hệ thống hình tượng nghệ thuật và nghệ thuật trần thuật.

1. Hệ thống nhân vật trong truyện được lựa chọn để đại diện cho các thế hệ nối tiếp nhau trong cuộc chiến đấu giải phóng ( giới thiệu lần lượt về Tnú, cụ Mết, Dít, bé Hen)
               Lớp cha trước lớp con sau
       Đã thành đồng chí chung câu quân hành.

2. Hình tượng cây xà nu vừa hiện thực lại vừa mang đậm ý nghĩa biểu tượng.

3. Nghệ thuật trần thuật: Câu chuyện được kể như một hồi tưởng trong đêm Tnú về thăm làng. Qua lời kể của cụ Mết và những hồi ức của Tnú tái hiện theo lời kể ấy. Đây là câu chuyện của một đời người được kể trong một đêm. Rừng xà nu có 2 câu chuyện đan cài vào nhau, chuyện cuộc đời Tnú và chuyện cuộc nổi dậy của làng Xô-man.
       Chuyện về Tnú là tình tiết chính và cũng là cốt lõi của câu chuyện về cuộc nổi dậy của làng Xô-man. Chuyện được kể bên bếp lửa trong nhà ưng qua lời một già làng kể cho đông đảo dân làng nghe, cách kể trang trọng như muốn truyền cho các thế hệ con cháu những trang lịch sử cả cộng đồng: Người già chưa quên, người chết quên rồi thì để cái nhớ lại cho người sống. Cụ Mết vẫn nhắc nhở: Sau này tao chết rồi, chúng mày phải kể lại cho con cháu nghe. Cách trần thuật như vậy gợi nhớ lại lối kể khan của các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Câu chuyện cụ Mết kể cho dân làng nghe là câu chuyện của thời hiện tại nhưng vẫn được kể như là lịch sử với giọng điệu trang trọng và sử thi, với thái độ ngưỡng một đối với con người và sự việc kể lại.